You are here: Home » buddhism » mn » mn3
mn2 
 mn4

MN 3 - dharmadāyādasūtram

madhyamanikāye mūlaparyāyavarge dharmadāyādasūtraṃ tṛtīyam.

evaṃ mayā śrutam—ekasminsamaye bhagavān śrāvastyāṃ viharati sma jetavane'nāthapiṇḍadasyārāme. tatra khalu bhagavānbhikṣūnāmantrayata—bhikṣava iti.

bhadanteti te bhikṣavo bhagavate pratyaśrauṣuḥ. bhagavānetadavocat—

dharmadāyādā me bhikṣavo bhavata, māmiṣadāyādāḥ. asti me yuṣmasvanukampā—kimiti me śrāvakā dharmadāyādā bhaveyurnāmiṣadāyādā iti.

yūyaṃ cenme bhikṣava āmiṣadāyādā bhaveta na dharmadāyādāḥ, yūyamapi tenādeśyā bhaveta—āmiṣadāyādāḥ śāstṛśrāvakā viharanti na dharmadāyādā iti; ahamapi tenādeśyo bhaveyam—āmiṣadāyādāḥ śāstṛśrāvakā viharanti na dharmadāyādā iti.

yūyaṃ cenme bhikṣavo dharmadāyādā bhaveta nāmiṣadāyādāḥ, yūyamapi tena nādeśyā bhaveta—dharmadāyādāḥ śāstṛśrāvakā viharanti nāmiṣadāyādā iti; ahamapi tena nādeśyo bhaveyam—dharmadāyādāḥ śāstṛśrāvakā viharanti nāmiṣadāyādā iti.

tasmādiha me bhikṣavo dharmadāyādā bhavata, māmiṣadāyādāḥ. asti me yuṣmasvanukampā—kimiti me śrāvakā dharmadāyādā bhaveyurnāmiṣadāyādā iti.

ihāhaṃ bhikṣavo bhuktavānsyāṃ pravāritaḥ paripūrṇaḥ paryavasitaḥ suhito yāvadarthaḥ; syācca me piṇḍapāto'tirekadharmā charḍanīyadharmātha dvau bhikṣū āgacchetāṃ jighatsādaurbalyaparītau. tāvahamevaṃ vadeyam—ahaṃ khalvasmi bhikṣavo bhuktavānpravāritaḥ paripūrṇaḥ paryavasitaḥ suhito yāvadarthaḥ; asti ca me'yaṃ piṇḍapāto'tirekadharmā charḍanīyadharmā. sacedākāṅkṣatho bhuñjāthām; no cedyuvāṃ bhokṣyetha idānīmahamalpaharite vā charḍayiṣyāmyaprāṇake vodake'vaplāvayiṣyāmīti.

tatraikasya bhikṣorevaṃ syāt—bhagavānkhalu bhuktavānpravāritaḥ paripūrṇaḥ paryavasitaḥ suhito yāvadarthaḥ; asti cāyaṃ bhagavataḥ piṇḍapāto'tirekadharmā charḍanīyadharmā. sacedāvāṃ na bhokṣyāvaha idānīṃ bhagavānalpaharite vā charḍayiṣyatyaprāṇake vodake'vaplāvayiṣyati. uktaṃ khalu punaretadbhagavatā—dharmadāyādā me bhikṣavo bhavata, māmiṣadāyādā iti. āmiṣāntaraṃ khalu punaretadyaduta piṇḍapātaḥ. yannvahamimaṃ piṇḍapātamabhuktvānenaiva jighatsādaurbalyenaivamimaṃ rātrindivaṃ vyatināmayeyamiti. sa taṃ piṇḍapātamabhuktvā tenaiva jighatsādaurbalyenaivaṃ taṃ rātrindivaṃ vyatināmayet.

atha dvitīyasya bhikṣorevaṃ syāt—bhagavānkhalu bhuktavānpravāritaḥ paripūrṇaḥ paryavasitaḥ suhito yāvadarthaḥ; asti cāyaṃ bhagavataḥ piṇḍapāto'tirekadharmā charḍanīyadharmā. sacedāvāṃ na bhokṣyāvaha idānīṃ bhagavānalpaharite vā charḍayiṣyatyaprāṇake vodake'vaplāvayiṣyati. yannvahamimaṃ piṇḍapātaṃ bhuktvā jighatsādaurbalyaṃ prativinodyaivamimaṃ rātrindivaṃ vyatināmayeyamiti. sa taṃ piṇḍapātaṃ bhuktvā jighatsādaurbalyaṃ prativinodyaivaṃ taṃ rātrindivaṃ vyatināmayet.

kiñcāpi sa bhikṣavo bhikṣustaṃ piṇḍapātaṃ bhuktvā jighatsādaurbalyaṃ prativinodyaivaṃ taṃ rātrindivaṃ vyatināmayet, atha khalvasāveva me pūrvo bhikṣuḥ pūjyataraśca praśaṃsyataraśca. tatkasya hetoḥ? taddhi tasya bhikṣavo bhikṣordīrgharātramalpecchatāyai santuṣṭyai saṃlekhāya subharatāyai vīryārambhāya saṃvartsyati.

tasmādiha me bhikṣavo dharmadāyādā bhavata, māmiṣadāyādāḥ. asti me yuṣmasvanukampā—kimiti me śrāvakā dharmadāyādā bhaveyurnāmiṣadāyādā iti.

idamavocadbhagavān. idamuktvā sugata utthāyāsanādvihāraṃ prāvikṣat.

tatra khalvāyuṣmāñcchāriputro'ciraprakrānte bhagavati bhikṣūnāmantrayata—āyuṣmanto bhikṣava iti.

āyuṣmanniti khalu te bhikṣava āyuṣmataḥ śāriputrasya pratyaśrauṣuḥ. āyuṣmāñcchāriputra etadavocat—

kiyatā nu khalvāyuṣmantaḥ śāstuḥ praviviktasya viharataḥ śrāvakā vivekaṃ nānuśikṣanti, kiyatā ca punaḥ śāstuḥ praviviktasya viharataḥ śrāvakā vivekamanuśikṣantīti?

dūrādapi khalu vayamāyuṣmannāgacchemāyuṣmataḥ śāriputrasyāntikametasya bhāṣitasyārthamājñātum. sādhu vatāyuṣmantameva śāriputraṃ pratibhātvetasya bhāṣitasyārthaḥ; āyuṣmataḥ śāriputrācchrutvā bhikṣavo dhārayiṣyantīti.

tena hyāyuṣmantaḥ śṛṇuta, sādhu manasikuruta, bhāṣiṣya iti.

evamāyuṣmanniti khalu te bhikṣava āyuṣmataḥ śāriputrasya pratyaśrauṣuḥ. āyuṣmāñcchāriputra etadavocat—

kiyatā nu khalvāyuṣmantaḥ śāstuḥ praviviktasya viharataḥ śrāvakā vivekaṃ nānuśikṣanti? idhāyuṣmantaḥ śāstuḥ praviviktasya viharataḥ śrāvakā vivekaṃ nānuśikṣanti—yeṣāṃ ca dharmāṇāṃ śāstā prahāṇamāha, tāṃśca dharmānna prajahanti, bāhulikāśca bhavanti śaithilikā avakramaṇe pūrvaṅgamāḥ praviveke nikṣiptadhurāḥ. tatrāyuṣmantaḥ sthavirā bhikṣavastribhiḥ sthānairgarhyā bhavanti. śāstuḥ praviviktasya viharataḥ śrāvakā vivekaṃ nānuśikṣantītyanena prathamena sthānena sthavirā bhikṣavo garhyā bhavanti. yeṣāṃ ca dharmāṇāṃ śāstā prahāṇamāha tāṃśca dharmānna prajahantītyanena dvitīyena sthānena sthavirā bhikṣavo garhyā bhavanti. bāhulikāśca bhavanti śaithilikā avakramaṇe pūrvaṅgamāḥ praviveke nikṣiptadhurā ityanena tṛtīyena sthānena sthavirā bhikṣavo garhyā bhavanti. sthavirā āyuṣmanto bhikṣava ebhistribhiḥ sthānairgarhyā bhavanti.

tatrāyuṣmanto madhyamā bhikṣavaḥ …(pūrvavat)… navā bhikṣavastribhiḥ sthānairgarhyā bhavanti. śāstuḥ praviviktasya viharataḥ śrāvakā vivekaṃ nānuśikṣantītyanena prathamena sthānena navā bhikṣavo garhyā bhavanti. yeṣāṃ ca dharmāṇāṃ śāstā prahāṇamāha tāṃśca dharmānna prajahantītyanena dvitīyena sthānena navā bhikṣavo garhyā bhavanti. bāhulikāśca bhavanti śaithilikā avakramaṇe pūrvaṅgamāḥ praviveke nikṣiptadhurā ityanena tṛtīyena sthānena navā bhikṣavo garhyā bhavanti. navā āyuṣmanto bhikṣava ebhistribhiḥ sthānairgarhyā bhavanti. etāvatā khalvāyuṣmantaḥ śāstuḥ praviviktasya viharataḥ śrāvakā vivekaṃ nānuśikṣanti.

kiyatā ca punarāyuṣmantaḥ śāstuḥ praviviktasya viharataḥ śrāvakā vivekamanuśikṣanti? idhāyuṣmantaḥ śāstuḥ praviviktasya viharataḥ śrāvakā vivekamanuśikṣanti—yeṣāṃ ca dharmāṇāṃ śāstā prahāṇamāha tāṃśca dharmānprajahanti; na ca bāhulikā bhavanti, na śaithilikā avakramaṇe nikṣiptadhurāḥ praviveke pūrvaṅgamāḥ. tatrāyuṣmantaḥ sthavirā bhikṣavastribhiḥ sthānaiḥ praśaṃsyā bhavanti. śāstuḥ praviviktasya viharataḥ śrāvakā vivekamanuśikṣantītyanena prathamena sthānena sthavirā bhikṣavaḥ praśaṃsyā bhavanti. yeṣāṃ ca dharmāṇāṃ śāstā prahāṇamāha tāṃśca dharmānprajahantītyanena dvitīyena sthānena sthavirā bhikṣavaḥ praśaṃsyā bhavanti. na ca bāhulikā bhavanti, na śaithilikā avakramaṇe nikṣiptadhurāḥ praviveke pūrvaṅgamā ityanena tṛtīyena sthānena sthavirā bhikṣavaḥ praśaṃsyā bhavanti. sthavirā āyuṣmanto bhikṣava ebhistribhiḥ sthānaiḥ praśaṃsyā bhavanti.

tatrāyuṣmanto madhyamā bhikṣavaḥ …(pūrvavat)… navā bhikṣavastribhiḥ sthānaiḥ praśaṃsyā bhavanti. śāstuḥ praviviktasya viharataḥ śrāvakā vivekamanuśikṣantītyanena prathamena sthānena navā bhikṣavaḥ praśaṃsyā bhavanti. yeṣāṃ ca dharmāṇāṃ śāstā prahāṇamāha tāṃśca dharmānprajahantītyanena dvitīyena sthānena navā bhikṣavaḥ praśaṃsyā bhavanti. na ca bāhulikā bhavanti, na śaithilikā avakramaṇe nikṣiptadhurāḥ praviveke pūrvaṅgamā ityanena tṛtīyena sthānena navā bhikṣavaḥ praśaṃsyā bhavanti. navā āyuṣmanto bhikṣava ebhistribhiḥ sthānaiḥ praśaṃsyā bhavanti. etāvatā khalvāyuṣmantaḥ śāstuḥ praviviktasya viharataḥ śrāvakā vivekamanuśikṣanti.

tatrāyuṣmanto lobhaśca pāpako dveṣaśca pāpakaḥ. lobhasya ca prahāṇāya dveṣasya ca prahāṇāyāsti madhyamā pratipaccakṣuṣkaraṇī jñānakaraṇyupaśamāyābhijñāyai sambodhāya nirvāṇāya saṃvartate. katamā ca sāyuṣmanto madhyamā pratipaccakṣuṣkaraṇī jñānakaraṇyupaśamāyābhijñāyai sambodhāya nirvāṇāya saṃvartate? ayamevāryo'ṣṭāṅgiko mārgaḥ, tadyathā—samyagdṛṣṭiḥ samyaksaṃkalpaḥ samyagvāk samyakkarmāntaḥ samyagājīvaḥ samyagvyāyāmaḥ samyaksmṛtiḥ samyaksamādhiḥ. iyaṃ khalu sāyuṣmanto madhyamā pratipaccakṣuṣkaraṇī jñānakaraṇyupaśamāyābhijñāyai sambodhāya nirvāṇāya saṃvartate.

tatrāyuṣmanto krodhaśca pāpaka upanāhaśca pāpako, mrakṣaśca pāpakaḥ pradāśaśca pāpaka, īrṣyā ca pāpikā mātsaryaṃ ca pāpakaṃ, māyā ca pāpikā śāṭhyaṃ ca pāpakaṃ, stambhaśca pāpakaḥ saṃrambhaśca pāpako, mānaśca pāpako'timānaśca pāpako, madaśca pāpakaḥ pramādaśca pāpakaḥ. madasya ca prahāṇāya pramādasya ca prahāṇāyāsti madhyamā pratipaccakṣuṣkaraṇī jñānakaraṇyupaśamāyābhijñāyai sambodhāya nirvāṇāya saṃvartate. katamā ca sāyuṣmanto madhyamā pratipaccakṣuṣkaraṇī jñānakaraṇyupaśamāyābhijñāyai sambodhāya nirvāṇāya saṃvartate? ayamevāryo'ṣṭāṅgiko mārgaḥ, tadyathā—samyagdṛṣṭiḥ samyaksaṃkalpaḥ samyagvāk samyakkarmāntaḥ samyagājīvaḥ samyagvyāyāmaḥ samyaksmṛtiḥ samyaksamādhiḥ. iyaṃ khalu sāyuṣmanto madhyamā pratipaccakṣuṣkaraṇī jñānakaraṇyupaśamāyābhijñāyai sambodhāya nirvāṇāya saṃvartata iti.

idamavocadāyuṣmāñcchāriputraḥ. āttamanasaste bhikṣava āyuṣmataḥ śāriputrasya bhāṣitamabhyanandiṣuriti.

dharmadāyādasūtraṃ niṣṭhitaṃ tṛtīyam.

mn2 
mn 
 mn4
Search
buddhism/mn/mn3.txt · Last modified: 2026/07/24 15:16